تابآوری انرژی، ستون نوین قدرت ملی در قرن ۲۱
سید محمدرضا صیدایی گلسفیدی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه ایران در آستانه پساجنگ، با یک دوراهی تاریخی روبهرو است ماندن در وضعیت دولت ناتراز و مصرفکننده یا جهش به جایگاه هاب استراتژیک...
سید محمدرضا صیدایی گلسفیدی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه ایران در آستانه پساجنگ، با یک دوراهی تاریخی روبهرو است ماندن در وضعیت دولت ناتراز و مصرفکننده یا جهش به جایگاه هاب استراتژیک قدرت، اظهار کرد: دکترین حاکمیت هوشمند انرژی نقشه راهی است برای تبدیل کردن ناترازیهای فعلی به اهرمهای نفوذ در ژئوپلیتیک جدید منطقه، چراکه مفهوم برق بهمثابه سلاح صلح نشان میدهد که انرژی برق در جهان امروز فراتر از یک کالای صنعتی است.
وی با اشاره به اینکه برق میتواند با ایجاد وابستگی متقابل میان کشورها به ابزاری برای ثبات سیاسی همکاری اقتصادی و کاهش تنشهای منطقهای تبدیل شود، افزود: توسعه نیروگاههای سیکل ترکیبی و گسترش شبکههای برق بینالملی با از بین بردن موانع اقتصادی، تامین مالی عادلانه برابر با نرخ فروش برق و بازپرداختهای متناسب با درآمدهای تکلیفی و نرخهای ابلاغی، نقش مهمی را در تحقق این هدف ایفا میکند.
گذار از تولید انبوه به بهرهوری ژئوپلیتیک
کارشناس اقتصادی توضیح داد: نیروگاههای سیکل ترکیبی، نهتنها واحدهای صنعتی نیستند؛ درواقع آنها سلولهای بنیادین دیپلماسی انرژی هستند، چراکه مدیریت راهبردی در نیروگاهها سیکل ترکیبی اگر بر این اصل استوار باشد که هر مگاوات ساعت برق تولیدی در نیروگاههای با راندمان بالا کلاس F و H، یک واحد به توان چانهزنی بینالمللی ایران میافزاید و در پساجنگ، حاکمیت هوشمند در تولی برقی که همزمان ناترازی داخلی را حل کند و همسایگان را در یک تار عنکبوتی وابستگی متقابل مثبت به شبکه برق ایران متصل کند.
صیدایی ادامه داد: اگر تعامل حاکمیت و رهبران صنعت برق در راستای توانمندسازی نیروگاهای سیکل ترکیبی در راستای برداشتن موانع موجود ارزی تسهیلاتی و حاکمیتی دستگاههای دولتی مرتبط محقق و عملیاتی شود این مهم هم تسریع پیدا خواهد کرد.
مهندسی مالی نوین؛ عبور از بودجهریزی سنتی
وی بزرگترین مانع حاکمیت انرژی را نگاه بودجهمحور به جای نگاه ثروتآفرین دانست و گفت: در دوران پساجنگ، بازسازی و توسعه صنعت برق نیازمند ابزارهای نوین Financial Engineering است، از اینرو باید از مدلهای سنتی وامگیری دولتی به سمت صندوقهای سرمایهگذاری پروژهمحور و اوراق قرضه انرژی حرکت کنیم.
کارشناس اقتصادی یادآور شد: حاکمیت هوشمند یعنی ایجاد بستری که در آن سرمایههای خُردِ مردم، موتور محرک ساخت عظیمترین نیروگاههای سیکل ترکیبی کشور باشد؛ این در حقیقت مردمیسازی قدرت ملی است.
صیدایی بیان کرد: مهندسی مالی نوین در نیروگاه های سیل ترکیبی یک تحول اساسی در مدیریت اقتصادی صنعت برق است که با جایگرینی بودجهریزی سنتی بر بهروری عملکرد و تحلیل ریسک مالی تمرکز دارد این رویکرد میتواند نقش مهمی در پایداری مالی نیروگاهها و توسعه پایدار صنعت برق ایران ایفا کند.
وی اضافه کرد: بنابراین رگولاتوری نرخ و قیمتگذاری برق نیروگاههای سیکل ترکیبی جذابیت سرمایهگذاری را بهدلیل پایین بودن سقف قیمت بازار برق و نحوه قیمتگذاری سوخت نیروگاهی بهشدت کاهش میدهد در نتیجه اصلاح سازوکار قیمت سوخت و سقف بازار میتواند سیگنال اقتصادی بهتری برای توسعه ظرفیت جدید ایجاد کند، در مقابل اثر نرخگذاری پایین برق سینگال اقتصادی لازم برای سرمایهگذاری و نگهداری این صنعت را از بین میبرد در چنین شرایطی نیروگاهها به جای توسعه و نوسازی، فقط برای بقا تلاش خواهند کرد.
کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه در جغرافیای پساجنگ، نیروگاههای ما باید از آهن و فولاد به الگوریتم و داده تغییر ماهیت دهند، گفت: حاکمیت هوشمند یعنی استقرار سیستمهای دیسپاچینگ هوشمند و مدیریت سمت تقاضا با استفاده از هوش مصنوعی، اگر نتوانیم نیروگاههای سیکل ترکیبی را به شبکه هوشمند (Smart Grid) متصل کنیم، در برابر شوکهای مصرف و حملات نوین، آسیبپذیر خواهیم بود.
نقش نیروگاههای سیکل ترکیبی در معماری جدید انرژی منطقه
وی درباره نقش نیروگاههای سیکل ترکیبی در معماری جدید انرژی منطقه، اظهار کرد: نیروگاههای سیکل ترکیبی در معماری جدید انرژی خاورمیانه، تنها واحدهای تولید برق نیستند، بلکه بهعنوان زیرساختهای راهبردی ژئوپلیتیکی و اقتصادی عمل می کنند این نیروگاهها با افزایش راندمان کاهش مصرف سوخت و قابلیت اتصال به شبکههای منطقهای نقش مهمی در شکلگیری یک نظام انرژی یکپارچه و پایدار در خاورمیانه دارند.
وی افزود: نیروگاهها نه فقط بهعنوان یک بنگاه اقتصادی، بلکه بازوی اجرایی حاکمیت در پساجنگ عمل خواهد کرد، بنابراین حضور در بازارهای صادراتی برق و صدور خدمات فنی و مهندسی، بخشی از استراتژی دفاع لایهبندی شده برای صیانت از منافع ملی است، برق کالایی است که صلح میآورد؛ و ما معماران این صلح برقی در منطقه هستیم.
کارشناس اقتصادی با تاکید بر اینکه پساجنگ، زمان تکرار اشتباهات گذشته نیست دکترین حاکمیت هوشمند انرژی، پیوندی است میان دانش تکنوکراتیک، جسارت مدیریتی و آرمانهای ملی، خاطرنشان کرد: در این پیچ تاریخی، با تبدیل نیروگاههای سیکل ترکیبی به نمادهای کارآمد همراه با تمرکز متولیان این صنعت بر عدالت در رگولاتوری نرخ و برطرف کردن موانع و مشکلات ارزی و ریالی، ثابت خواهیم کرد که ایران پساجنگ، قدرتی است که بر مدار عقلانیت و تکنولوژی میچرخد. این، تعهد ما به نسلهای آینده است.