طوفان در بازار طلا / رکوردشکنی جهانی و نوسان در بازار ایران
به گزارش اطلاعات نیوز، در بستر تحولات اخیر اقتصاد جهانی بازار طلا بهعنوان برآیند همزمان سیاست پولی، ریسک ژئوپلیتیک و رفتار سرمایههای بزرگ وارد مرحلهای کمسابقه از نوسان شده است، از یکسو سالها...
به گزارش اطلاعات نیوز، در بستر تحولات اخیر اقتصاد جهانی بازار طلا بهعنوان برآیند همزمان سیاست پولی، ریسک ژئوپلیتیک و رفتار سرمایههای بزرگ وارد مرحلهای کمسابقه از نوسان شده است، از یکسو سالها انباشت ریسک در اقتصاد جهانی ( شامل بدهی بالای دولتها، تردید نسبت به پایداری رشد اقتصادی و نگرانی از بازگشت تورم ) طلا را به سطوح تاریخی رساند و نقش آن را بهعنوان دارایی پوشش ریسک تقویت کرد، از سوی دیگر تغییر لحن سیاستگذاران پولی آمریکا، تعدیل انتظارات نسبت به مسیر نرخ بهره و کاهش مقطعی تنشهای ژئوپلیتیک، محرک یک اصلاح سریع و عمیق در بازاری شد که پیشتر با شتابی فراتر از میانگینهای تاریخی رشد کرده بود، از منظر تحلیلی، آنچه در هفته گذشته رخ داد بهصرف یک نوسان قیمتی نبود، بلکه نشانهای از برخورد دو نیروی متضاد در بازار طلا بود؛ نیروی بلندمدتِ حفظ ارزش در برابر نااطمینانیهای ساختاری اقتصاد جهانی و نیروی کوتاهمدتِ تعدیل قیمتها در واکنش به دادههای اقتصادی، سیگنالهای سیاست پولی و شناسایی سود توسط بازیگران بزرگ، همین تضاد موجب شد بازار در بازهای بسیار محدود، هم سقفهای تاریخی جدید را تجربه کند و هم وارد یکی از سریعترین فازهای اصلاحی خود شود.
در چنین شرایطی، انتقال این شوک به بازار داخلی ایران پیچیدگی بیشتری پیدا میکند، بازار طلا و سکه ایران نهتنها تابع قیمت جهانی، بلکه بهشدت وابسته به نرخ ارز، انتظارات تورمی و فضای سیاسی است؛ عواملی که خود بهطور مستقل میتوانند نوسانات را تشدید کنند، بنابراین تحلیل تحولات هفته گذشته، بدون درنظرگرفتن مفهوم «حباب قیمتی»، رفتار تقاضای خرد و تفاوت واکنش سکه و طلای خام، تصویری ناقص ارائه خواهد داد، متن پیشرو تلاش میکند با تکیه بر منطق تحلیلی بازارهای جهانی و سازوکارهای خاص اقتصاد ایران، این نوسانات را واکاوی کرده و تصویری واقعبینانه از ریسکها و چشمانداز پیشروی طلا، سکه و حتی بازارهای رقیب ارائه دهد.
بیشتر بخوانید: قیمت طلا امروز شنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۴
ابراهیم حبیبالهی، عضو هیئترئیسه اتحادیه صنف طلا و جواهر در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد : هفته گذشته را میتوان یکی از خاصترین مقاطع تاریخ بازار طلا هم در سطح جهانی و هم در بازار داخلی ایران دانست، در بازار جهانی اونس طلا ابتدا به یک رکورد تاریخی دست پیدا کرد و طی حدود ده روز، رشد بسیار پرشتابی را تجربه کرد و برای نخستین بار در تاریخ، وارد کانال بیش از ۵۰۰۰ دلار شد و در برخی معاملات، حتی سطوح بالاتر را نیز لمس کرد، این رشد یکی از سریعترین صعودهای کوتاهمدت اونس طلا در بازههای هفتگی محسوب میشود، اما نکته مهمتر آن است که بلافاصله پس از این صعود، بازار وارد فاز اصلاحی شد و طی چند روز معاملاتی، چند صد دلار افت قیمت را تجربه کرد. شدت این اصلاح در بازهای کوتاه، از نظر تاریخی کمسابقه بود. به بیان ساده، بازار در یک بازه زمانی محدود، هم رکورد صعود و هم یکی از شدیدترین اصلاحهای قیمتی سالهای اخیر را به ثبت رساند.
وی افزود: بازار داخلی ایران بهدلیل وابستگی همزمان به قیمت جهانی طلا و نرخ ارز، با شدت بیشتری تحت تأثیر قرار گرفت، در اوج رشد اونس، قیمت هر مثقال طلا در بازار ایران تا محدوده ۸۵ تا ۸۷ میلیون تومان افزایش پیدا کرد، اما با آغاز اصلاح در بازار جهانی و همزمان با نوسانات نرخ ارز، قیمت مثقال طلا تا محدوده ۷۳ تا ۷۵ میلیون تومان عقبنشینی کرد، این افت قابلتوجه در بازهای کوتاه نشان میدهد که بازار داخلی تا چه اندازه حساس و هیجانی عمل میکند، در واقع بازار ایران نهتنها اصلاح جهانی را منعکس کرد، بلکه بهدلیل انتظارات تورمی و رفتار معاملهگران، دامنه نوسان آن تشدید شد.
عضو هیئترئیسه اتحادیه صنف طلا و جواهر گفت : حباب به اختلاف قیمت بازار داخلی با ارزش ذاتی طلا بر اساس اونس جهانی و نرخ ارز گفته میشود. در روزهایی که اونس طلا بالای ۵۰۰۰ دلار معامله میشد، بازار ایران با حباب مثبت چند میلیون تومانی در هر مثقال روبهرو بود؛ به این معنا که قیمت داخلی بالاتر از ارزش ذاتی معامله میشد. با شروع اصلاح جهانی، این حباب بهطور موقت کاهش پیدا کرد و حتی در مقاطعی به محدوده خنثی یا منفی نزدیک شد، اما در ادامه با بازگشت انتظارات تورمی، دوباره حباب مثبت شکل گرفت. در حال حاضر، برآوردها نشان میدهد که حباب طلا در ایران حدود دو میلیون تومان در هر مثقال و در حدود چند صد هزار تومان در هر گرم است که بیانگر تداوم سطحی از هیجان در بازار است.
حبیب الهی بیان کرد: سکهها رفتار متفاوتی از خود نشان دادند. در هفته گذشته، حباب سکه تمام به یکی از پایینترین سطوح خود در حدود یک سال اخیر رسید و در محدوده ۴ تا ۵ میلیون تومان نوسان کرد. این موضوع نشاندهنده کاهش تقاضای هیجانی و افزایش احتیاط سرمایهگذاران است. در مقابل، نیمسکه و ربعسکه همچنان حباب بالاتری را حفظ کردند. این اختلاف ناشی از قدرت خرید متفاوت و تقاضای خرد است؛ بهطوری که سرمایههای کوچکتر بیشتر به سمت قطعات کوچکتر سکه حرکت میکنند و همین موضوع حباب آنها را در سطح بالاتری نگه میدارد.
وی ادامه داد: مجموعهای از عوامل در شکلگیری این اصلاح نقش داشتند. از یک سو، انتشار برخی دادههای مثبت از اقتصاد آمریکا و تعدیل انتظارات نسبت به سیاستهای پولی فدرال رزرو، فشار صعودی بر طلا را کاهش داد، از سوی دیگر، فروکشکردن نسبی تنشهای ژئوپلیتیک و کاهش نگرانیها درباره درگیریهای منطقهای، تقاضای داراییهای امن را محدود کرد، علاوه بر این پس از یک رشد بسیار سنگین، طبیعی بود که سرمایهگذاران بزرگ اقدام به شناسایی سود کنند. مجموع این عوامل موجب شد بازار وارد یک اصلاح سریع شود.
عضو هیئت رئیسه اتحادیه صنف طلا و جواهر تاکید کرد: نقره نیز همزمان با طلا وارد فاز اصلاحی شد، اما شدت نوسانات آن بیشتر بود، قیمت نقره در مدت کوتاهی کاهش قابلتوجهی را تجربه کرد و بخش مهمی از رشد قبلی خود را پس داد. این رفتار، با ماهیت نقره که هم یک فلز گرانبها و هم یک فلز صنعتی است، همخوانی دارد؛ چرا که نقره بهطور سنتی نوسانات شدیدتری نسبت به طلا دارد. با این حال، بسیاری از کارشناسان معتقدند که چشمانداز میانمدت و بلندمدت نقره همچنان مثبت باقی مانده است.
حبیب الهی تصریح کرد: پاسخ به این پرسش که آیا اکنون زمان ورود به بازار است یا خیر، به افق سرمایهگذاری بستگی دارد. در شرایط هیجانی، به سرمایهگذاران کوتاهمدت توصیه میشود یا با احتیاط بسیار بالا وارد بازار شوند یا اساساً از معاملهگری پرهیز کنند. بازارهای هیجانی محل تصمیمگیری احساسی است و ریسک بالایی دارد. اما برای سرمایهگذارانی که افق بلندمدت دارند، طلا و نقره همچنان جزو امنترین داراییها محسوب میشوند. حتی اگر نوسانات کوتاهمدت ادامهدار باشد، در بلندمدت این فلزات توان حفظ ارزش خود را دارند.
وی بیان کرد: در ایران، همهچیز به نرخ ارز گره خورده است. اگر اخبار سیاسی پیشرو، بهویژه در حوزه مذاکرات، سیگنالهای مثبتی به بازار بدهد، احتمال کاهش نرخ ارز وجود دارد که در این صورت، قیمت طلا و سکه نیز میتواند تحت فشار قرار گیرد. به همین دلیل، روزهای پیشرو از پرریسکترین مقاطع بازار محسوب میشود. در مقابل، انتشار اخبار منفی میتواند دوباره قیمتها را به سمت سطوح بالاتر سوق دهد یا دستکم موجب تثبیت آنها در محدودههای فعلی شود.
عضو هیئت رئیسه اتحادیه صنف طلا و جواهر عنوان کرد: بازار مسکن در حال حاضر با نوعی حباب منفی وربهرو است و نسبت به تورم عمومی عقب مانده است. بهدلیل رکود معاملاتی، قیمتها هنوز متناسب با تورم رشد نکردهاند. انتظار میرود در صورت تداوم تورم، مسکن در افق میانمدت تلاش کند خود را با سایر بازارها همتراز کند. با این حال، تفاوت اصلی مسکن با طلا در «نقدشوندگی» است. طلا نقدشوندگی بسیار بالاتری دارد، اما مسکن برای مصرفکنندگان واقعی و سرمایهگذاری بلندمدت، همچنان گزینه قابل دفاعی است؛ مشروط بر آنکه سرمایهگذار محدودیت نقدشوندگی را بپذیرد.
در مجموع، بازار طلا در هفته گذشته یکی از پرنوسانترین دورههای خود را پشت سر گذاشت. با وجود اصلاحهای شدید، چشمانداز بلندمدت طلا و نقره همچنان مثبت ارزیابی میشود، اما در کوتاهمدت، بازار بهشدت وابسته به اخبار سیاسی، سیاستهای پولی جهانی و نرخ ارز داخلی است. تصمیمگیری در چنین فضایی نیازمند احتیاط، تحلیل و پرهیز از رفتار هیجانی است.
به گزارش ایمنا، در جمعبندی تحولات اخیر میتوان گفت آنچه در بازار طلا و سکه طی هفته گذشته رخ داد، نه یک اتفاق مقطعی، بلکه بازتابی از ورود بازار به مرحلهای جدید از نوسانهای ساختاری و تصمیمگیری برپایه خبر است، صعودهای پرشتاب و اصلاحهای سریع نشان دادند که طلا، اگرچه همچنان جایگاه خود را بهعنوان دارایی امن حفظ کرده، اما در کوتاهمدت بهشدت تحتتأثیر تغییر انتظارات نسبت به سیاستهای پولی جهانی، تحولات ژئوپلیتیک و رفتار سرمایهگذاران بزرگ قرار دارد، در چنین فضایی بازار بیش از آنکه تابع ارزش ذاتی باشد، به سرعت به سیگنالها واکنش نشان میدهد.
در بازار داخلی ایران، این نوسانات با ضریب بالاتری بازتولید شد؛ چرا که وابستگی همزمان به اونس جهانی و نرخ ارز، همراه با نقش پررنگ انتظارات تورمی، موجب تشدید دامنه حرکات قیمتی شد، کاهش و افزایش حباب تفاوت رفتار سکههای مختلف و حساسیت بالای بازار به اخبار سیاسی، همگی نشان میدهد که بخش مهمی از قیمتها ناشی از هیجان و نااطمینانی است، نه بهصرف متغیرهای بنیادی. این موضوع ریسک سرمایهگذاری کوتاهمدت را بهطور معناداری افزایش داده است.
بر این اساس، میتوان نتیجه گرفت که در افق کوتاهمدت، بازار طلا و سکه بیش از هر زمان دیگری نیازمند احتیاط، مدیریت ریسک و پرهیز از تصمیمگیری هیجانی است، در مقابل در افق میانمدت و بلندمدت، تا زمانی که نااطمینانیهای اقتصادی، بدهیهای سنگین دولتها و ریسکهای ژئوپلیتیک پابرجاست، طلا و نقره همچنان میتوانند نقش پوشش ریسک و حفظ ارزش دارایی را ایفا کنند، موفقیت در این بازار نه در پیشبینی دقیق کف و سقفهای قیمتی، بلکه در انتخاب افق زمانی مناسب، درک درست از متغیرهای اثرگذار و پایبندی به یک استراتژی تحلیلی منسجم نهفته است.