آموزش و تغییر سبک زندگی رنج‌های محیط زیستی را کاهش می‌دهد

اطلاعات نوشت: رئیس مرکز آموزش و تربیت محیط بان سازمان حفاظت محیط زیست با تاکید بر اینکه میزان آگاهی مردم از مسائل محیط زیست نسبت به دهه های قبل افزایش یافته است، اما هنوز با تبدیل این آگاهی به تغییر نگرش و تغییر رفتار و سبک زندگی فاصله داریم، گفت: چالش هایی که در حوزه محیط زیست مثل مصرف آب و مصرف انرژی و پسماند در سطح کشور می بینید، ناشی از فاصله ای است که بین این آگاهی و تغییر رفتار وجود دارد.

محمد مدادی در گفتگو با خبرنگارما در پاسخ به سئوالی پیرامون اقدامات سازمان حفاظت از محیط زیست در بحث آموزش به عنوان کلید عبور از بحران های محیط زیستی، گفت: اولین قدم در کاهش رنج مردم، امید بخشی است. اگر امیدی نباشد، اراده ای برای کار و فعالیت وجود ندارد. علیرغم تمامی چالش ها و بحران های حوزه محیط زیست، کشور ما سرشار از ظرفیت های اقلیمی اکولوژیکی و تنوع زیستی است.

وی ادامه داد: این ظرفیت ها   به ما کمک می کند و قطعا با کمک همه از سیاستگذاران گرفته تا مجریان و ناظران و آحاد مردم می توانیم آینده بهتری را از لحاظ محیط زیستی برای کشور رقم بزنیم. بعد از این مرحله، موضوع شناخت و آگاهی از چالش های محیط زیست و آشنا شدن با راهکارهای حل بحران و عبور از چالش ها مطرح است.

مدادی اظهار داشت: هر کسی در سطح خودش می تواند در کاهش رنج های محیط زیستی اثرگذار باشد. یک فرد عادی در محل کار، در خانواده و در سطح جامعه باید نقش خود را بشناسد و ایفا کند و هر چه سطوح بالاتر می رود، دایره اثرگذاری هم بیشتر و هم موثرتر می شود تا به سطوح حکمرانی و سیاستگذاری می رسیم که اثرگذاری بسیار وسیعتر است. اگر  توسعه با رعایت ملاحظات محیط زیستی همراه باشد، قطعا می تواند   دورنمای خوبی را ترسیم کند. برای نیل به این منظور، آموزش را در تمامی سطوح باید جدی بگیریم، از   کودکی و دانشگاه تا سطح همه سیاستگذاران و مجریان و کارگزاران باید آموزش جدی گرفته شود. 

وی با اشاره به بسته ای که اخیرا سازمان حفاظت   محیط زیست برای آموزش کارکنان دستگاههای دولتی طراحی کرده است، افزود: بخش عمده ای از قشر اثرگذار در فرایند توسعه کشور، کارکنان و مدیران دولت هستند که نقش آفرینی این افراد در توسعه اگر با ملاحظات محیط زیستی  همراه باشد، هم شاهد پایداری توسعه و هم کاهش مشکلات محیط زیست خواهیم بود.

این مقام سازمان محیط زیست با تاکید بر اینکه برای کاهش رنج مردم در برابر بحران های بزرگی مثل آب و تغییر اقلیم و آلودگی هوا باید در قالب تغییر سبک زندگی به نفع محیط زیست این آموزش ها توسط همه دستگاهها تولید و ارائه شود، گفت: سازمان محیط زیست به عنوان متولی سیاستگذاری آموزش در حوزه محیط زیست، مکلف است مسیر این آموزش ها را هموار کند.

بر اساس سند ارتقای فرهنگ محیط زیستی که دولت آن را ابلاغ کرده است، همه دستگاهها اعم از فرهنگی و رسانه ای و اجرایی وظایفی در این حوزه دارند. ما یک بسته سیاستی داریم که با پیگیری های سازمان تصویب شده و توسط شورای فرهنگ عمومی ابلاغ شده که وظایف همه دستگاهها در آن تبیین شده است و ما آن را پیگیری می کنیم که این موضوع جدی گرفته شود.

یکی از مخاطبان مهم آموزشی، کارکنان دولت و مدیران دولت هستند که سه بسته آموزشی در همین ارتباط طراحی شده و توسط سازمان اداری و استخدامی به تصویب رسیده است. امیدواریم همه مدیران و کارکنان دولت طی یکی دو سال آینده این دوره های آموزشی را بگذرانند و با شناخت حداقلی از چالش های محیط زیست و راهکارهای برون رفت از آن، نقش خود را در کاهش مشکلات محیط زیستی ایفا کنند.

وی با اشاره به اینکه آموزش های محیط زیست باید از مرحله آگاهی رسانی عبور کند و به مرحله کنشگری برسد، خاطرنشان کرد: میزان آگاهی مردم نسبت به مسائل محیط زیست نسبت به دهه های قبل افزایش یافته و میزان حساسیت و دغدغه مندی مردم هم به همان نسبت افزایش یافته است، اما هنوز با تبدیل این آگاهی به تغییر نگرش و تغییر رفتار و سبک زندگی فاصله داریم.

چالش هایی که در حوزه محیط زیست مثل مصرف آب و مصرف انرژی و پسماند در سطح کشور می بینید ناشی از فاصله ای است که بین این آگاهی و تغییر رفتار وجود دارد. آموزش و تغییر سبک زندگی مردم سبب کاهش رنج های محیط زیستی می شود. به لحاظ مذهبی و فرهنگی و ملی ما دارای ظرفیت های خوبی هستیم، باید از این ظرفیت ها برای همراهی مردم برای عبور از بحران ها و چالش ها استفاده کنیم. مدادی گفت: نکته اینجاست که مساله آموزش و تغییر رفتار موضوعی است که باید دائمی، فراگیر و بلند مدت باشد و عدم نتیجه گیری در کوتاه مدت نباید ما را ناامید کند و البته نقطه پایانی هم برای این آموزش ها وجود ندارد.

وی در پاسخ به اینکه برای اهرم های قانونی به منظور تثبیت و الزامی بودن این آموزش ها چه تدابیری اندیشیده اید؟ گفت: ما در دوره جدید فعالیت در سازمان حفاظت از محیط زیست، آموزش ها را در سه محور تولید محتوا، توزیع محتوا و سوم استفاده از ابزارهای قانونی و اعتبار بخشی به آموزش ها طراحی کرده ایم.  تلاش ما بر این است که ابتدا از ابزارهای تشویقی برای پیاده سازی برنامه های آموزشی استفاده کنیم و پس از عمومی سازی، از ابزارهای قانونی برای تثبیت و الزام آنها استفاده شود.

گفتگو: سمیه میرزایی، سرویس سیاسی – اجتماعی