چرا آمریکا در برابر ایران ناچار به بازنگری شد؟

فواد ایزدی در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به وضعیت اقتصادی و سیاسی آمریکا در مقطع اخیر اظهار کرد: بر اساس برخی ارزیابی‌ها، ذخایر نفتی و راهبردی ایالات متحده در شرایطی قرار گرفته بود که تنها چند هفته تا بروز یک بحران جدی انرژی فاصله داشت و همین مسئله می‌توانست به افزایش شدید قیمت بنزین، تنش‌های اجتماعی و فشار گسترده بر دولت واشنگتن منجر شود.

وی افزود: در چنین شرایطی، فضای سیاسی آمریکا نیز دچار آشفتگی بود؛ اختلافات در کنگره، نگرانی‌های اقتصادی و فشار افکار عمومی، شرایطی ایجاد کرده بود که می‌توان از آن به‌عنوان نوعی «آشفتگی ساختاری» در مدیریت بحران یاد کرد؛ وضعیتی که در تاریخ سیاسی غرب سابقه‌های مشابهی همچون دوره‌های بحران اجتماعی در اروپا داشته است.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه این وضعیت می‌توانست در صورت تداوم به بحران‌های گسترده‌تری منجر شود، تصریح کرد: آنچه در ادامه رخ داد، مجموعه‌ای از تحولات و تصمیمات راهبردی بود که در نهایت به نوعی بازتنظیم در رفتار آمریکا در قبال برخی پرونده‌های منطقه‌ای از جمله ایران انجامید.

ایزدی ادامه داد: در این چارچوب، ایران توانست از ظرفیت‌های خود در حوزه‌های مختلف بهره‌برداری کند و بخشی از معادلات فشار را تغییر دهد؛ به‌گونه‌ای که طرف مقابل نیز ناگزیر به بازنگری در محاسبات خود شد. به گفته وی، در برخی مقاطع، حتی ارزیابی‌هایی در واشنگتن شکل گرفت که ادامه فشارها می‌تواند هزینه‌های غیرقابل مدیریت ایجاد کند.

ایزدی با تأکید بر اهمیت قدرت بازدارندگی افزود: تجربه ۴۶ سال گذشته نشان داده است که ایالات متحده زمانی از اقدام نظامی مستقیم علیه ایران خودداری کرده که برآوردش از توان دفاعی و هزینه‌های احتمالی چنین اقدامی بالا بوده است. بنابراین، هم «توانمندی نظامی» و هم «تصمیم‌گیری برای استفاده از آن» دو مؤلفه تعیین‌کننده در معادلات بازدارندگی هستند.

وی خاطرنشان کرد: در حوزه اقتصادی نیز لازم است توجه به قشرهای آسیب‌پذیر جامعه و بازنگری در شیوه‌های حکمرانی اقتصادی در دستور کار قرار گیرد؛ چراکه فشارهای اقتصادی می‌تواند زمینه‌ساز نارضایتی‌های اجتماعی شود و مدیریت این وضعیت نیازمند اصلاحات ساختاری است.

این تحلیلگر سیاسی تأکید کرد: در هرگونه توافق یا تعامل احتمالی، باید با دقت و هوشیاری عمل کرد تا تجربه‌های گذشته تکرار نشود و طرف مقابل نتواند از توافقات به‌عنوان ابزار فشار یا بازگشت به مسیرهای تنش‌زا استفاده کند.