تحلیلی بر تحولات یکسال اخیر حزبالله لبنان؛ از بازدارندگی تا بازسازی ساختاری
محمدعلی حسننیا در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به سالروز تشییع باشکوه شهید سیدحسن نصرالله اظهار کرد: عملکرد حزبالله لبنان پیش و پس از شهادت ایشان تا حدی متفاوت است. شهید نصرالله بیش از ۳۰ سال...
محمدعلی حسننیا در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به سالروز تشییع باشکوه شهید سیدحسن نصرالله اظهار کرد: عملکرد حزبالله لبنان پیش و پس از شهادت ایشان تا حدی متفاوت است. شهید نصرالله بیش از ۳۰ سال مسئولیت دبیرکلی حزبالله را بر عهده داشت و در این مدت، سطحی از کاریزمای شخصیتی و همچنین راهبردهای نظامی، امنیتی و سیاسی در ساختار حزبالله شکل گرفت که بهصورت درهمتنیده نهادینه شده بود.
وی افزود: پس از جنگهای اخیر، از جمله درگیریهای گسترده و نیز جنگ ۶۶ روزه میان حزبالله و اسرائیل و همچنین شهادت سید حسن نصرالله و سید هاشم صفیالدین بهعنوان جانشین ایشان، حزبالله وارد یک دوره گذار کوتاهمدت شد. این دوره با دبیرکلی شیخ نعیم قاسم به ثبات نسبی رسید، اما همزمان فرآیند بازتعریف راهبردها در دستور کار قرار گرفت.
تا قبل از شهادت سیدحسن نصرالله راهبرد اصلی حزبالله حفظ قدرت بازدارندگی بود
کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه یکی از مهمترین این بازتعریفها مربوط به راهبرد بازدارندگی بود، تصریح کرد: تا پیش از شهادت شهید نصرالله، بهویژه پس از جنگ ۲۰۰۶، راهبرد اصلی حزبالله مبتنی بر ایجاد و حفظ قدرت بازدارندگی بود، اما تحولات اخیر و جنگهای رخداده موجب شد این راهبرد تا حدود زیادی مختل شود و حتی بتوان گفت با چالش جدی مواجه شد. از اینرو تیم جدید رهبری، متناسب با شرایط لبنان و تحولات منطقهای، رویکرد تازهای را طراحی کرد.
حسننیا خاطرنشان کرد: در ساختار امنیتی، تلاش شد مدل شخصمحور به ساختار نهاد و سازمانمحور تبدیل شود. در عرصه سیاسی، حزبالله در پی افزایش قدرت و نقشآفرینی مؤثرتر است. در حوزه نظامی نیز راهبرد از «بازدارندگی» به سمت «بازسازی» تغییر جهت داده است. همچنین آرایش میدانی در جنوب خط لیتانی که پیشتر دو تیپ حزبالله در آن مستقر بودند و مسئولیت برخی محورها را بر عهده داشتند، دستخوش تغییر شد و تمرکز بیشتری به شمال خط لیتانی و بهویژه منطقه دره بقاع منتقل شد.
وی خاطرنشان کرد: این تغییرات در شاخههای مختلف نظامی، امنیتی و سیاسی حزبالله اعمال شده است. درباره محمد رعد نیز گفته میشود وی بهعنوان قائممقام دبیرکل مطرح است؛ چهرهای سیاسی و شناختهشده که توان رایزنی دارد. در صورت صحت این خبر، برای نخستینبار یک فرد غیرروحانی در چنین جایگاهی قرار میگیرد و حتی در صورت ترور شیخ نعیم قاسم، احتمال دارد وی به دبیرکلی منصوب شود.
این تحلیلگر مسائل غرب آسیا در پایان گفت: با توجه به حجم ترورهای صورتگرفته، راهبرد فعلی بر بازسازی کامل توان حزبالله در مناطقی همچون دره بقاع، بعلبک و شمال خط لیتانی متمرکز است تا این مجموعه بتواند خود را با شرایط جدید منطقهای وفق دهد. حزبالله اکنون علاوه بر جبهه جنوب، از سمت شرق و مرزهای سوریه نیز با تهدیداتی مواجه است و تمرکز در عمق جغرافیایی بقاع، با هدف آمادگی برای مقابله با هرگونه تنش احتمالی از این محور صورت گرفته است.