مذاکره یا وقت‌کشی؟ | ایران برای هر سناریویی آماده است

علیرضا تقوی‌نیا در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا، با اشاره به آخرین تحولات مرتبط با احتمال مذاکره ایران و آمریکا اظهار کرد: بر اساس اطلاعات موجود، ایران نپذیرفته است که مذاکرات احتمالی در ترکیه برگزار شود و تأکید کرده که اگر گفت‌وگویی انجام شود، تنها در عمان خواهد بود. این مذاکرات نیز تنها حول محور مسائل هسته‌ای خواهد بود و حضور کشورهای عربی، حتی در جایگاه ناظر، اساساً منتفی است.

وی افزود: کشورهای عربی در این فرآیند محلی از اعراب ندارند و اگر قرار بر مذاکره‌ای میان ایران و آمریکا باشد، این گفت‌وگو به‌صورت مستقیم، محدود و بدون حضور بازیگران ثالث انجام خواهد شد.

مذاکره برای وقت‌کشی است!

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با بیان اینکه از نگاه او مذاکرات از پیش شکست‌خورده است، تصریح کرد: به اعتقاد من اساساً مذاکره‌ای در کار نیست و آنچه مطرح می‌شود، بیشتر به‌منظور خرید زمان است. همچنین ممکن است این روند برای آمریکا کارکرد تبلیغاتی داشته باشد تا در صورت بروز درگیری، ادعا کند که در میانه مذاکره مورد اقدام نظامی قرار گرفته و به‌نوعی برای خود مشروعیت‌سازی کند؛ در مقابل، این شرایط مشروعیت پاسخ ایران را نیز افزایش می‌دهد.

تقوی‌نیا در ادامه به تحولات میدانی اخیر اشاره کرد و گفت: امروز چند اتفاق مهم رخ داده است؛ نخست اینکه مالزی نفتکش‌های ایرانی توقیف‌شده را به‌همراه محموله نفت آزاد کرده است. این اقدام نشان می‌دهد که کوالالامپور، فارغ از فشارهای احتمالی، تحریم‌های آمریکا را اجرا نکرده و این نفتکش‌ها اکنون در مسیر چین قرار دارند.

ماجرای پهپاد ایران و ناو امریکایی چیست؟

وی افزود: نکته مهم دیگر، پرواز یک پهپاد شناسایی شاهد ۱۲۹ در نزدیکی ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» بود. این پهپاد در فاصله حدود ۷۰۰ کیلومتری از خاک ایران در حال پرواز بوده که از نظر توان ارتباطی و راداری، اهمیت بالایی دارد. ادعای آمریکا مبنی بر سرنگونی این پهپاد، در صورت صحت، اقدامی خصمانه تلقی می‌شود و قطعاً بی‌پاسخ نخواهد ماند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: همچنین گزارش‌هایی منتشر شده مبنی بر محاصره یک کشتی آمریکایی در تنگه هرمز توسط قایق‌های تندرو سپاه. به‌نظر می‌رسد قصد توقیف وجود داشته، اما این کشتی با افزایش سرعت و تحت اسکورت ناو آمریکایی از منطقه خارج شده است. این تحولات نشان می‌دهد سطح تنش‌ها به‌طور محسوسی در حال افزایش است.

تقوی‌نیا با اشاره به افزایش تهدیدات لفظی دونالد ترامپ گفت: در مقابل این تهدیدات، ایران نیز آمادگی‌های خود را حفظ کرده و به‌تدریج بخشی از توانمندی‌های تسلیحاتی جدید خود را به نمایش می‌گذارد. انتشار نخستین تصاویر از پرواز بالگرد تهاجمی «میل-۲۸» در آسمان پایتخت، نمونه‌ای از این روند است؛ بالگردی که به‌دلیل تنوع تسلیحات، قدرت تهاجمی بالا و مقاومت عملیاتی، نقش مهمی در موازنه میدانی دارد.

ایران خود را برای سناریوهای مختلف آماده کرده است

وی اضافه کرد: علاوه بر این، اخباری غیررسمی از ورود جنگنده‌های جدید به کشور شنیده می‌شود که به‌دلیل ملاحظات حفاظتی ارتش، اطلاعات آن در زمان مناسب منتشر خواهد شد. در مجموع، ایران خود را برای سناریوهای مختلف آماده کرده و اکنون این پرسش مطرح است که آیا ترامپ ریسک یک درگیری منطقه‌ای را می‌پذیرد یا خیر.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با تأکید بر اینکه جنگ گزینه مطلوبی نیست، خاطرنشان کرد: جنگ ذاتاً خسارت‌بار است؛ به زیرساخت‌ها، اقتصاد و شرایط عمومی کشور آسیب می‌زند، به‌ویژه در وضعیت اقتصادی کنونی. بنابراین، راهبرد اصلی باید جلوگیری از وقوع جنگ باشد و جنگ همواره آخرین گزینه است.

تقوی‌نیا تصریح کرد: با این حال، اگر جنگی به ایران تحمیل شود و راهی جز مقابله باقی نماند، پاسخ ایران قاطع، همه‌جانبه و حتی آفندی خواهد بود؛ همان‌گونه که سرلشکر موسوی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح اعلام کرده‌اند، در صورت وقوع درگیری، ایران صرفاً تدافعی عمل نخواهد کرد.

هشدار ایران به اردن

وی با اشاره به هشدارهای داده‌شده به کشورهای منطقه گفت: حتی به اردن نیز هشدار داده شده که در صورت استفاده آمریکا از خاک این کشور برای اقدام علیه ایران، اردن به هدف مشروع تبدیل خواهد شد. این پیام‌ها با هدف بازدارندگی و جلوگیری از گسترش بحران ارسال شده است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل در پایان با اشاره به اختلاف عمیق طرفین در موضوع هسته‌ای اظهار کرد: خواسته‌های آمریکا با حداقل‌هایی که ایران حاضر به پذیرش آن است، فاصله زیادی دارد. ایران قرار نیست اورانیوم ۶۰ درصدی را از کشور خارج کند؛ ممکن است درباره سطح غنی‌سازی گفت‌وگو شود، اما خروج ذخایر غنی‌شده خط قرمز است. بر همین اساس، بعید است مذاکرات به نتیجه برسد و اگر آمریکا مسیر تشدید تنش را انتخاب کند، ایران آمادگی کامل برای واکنش متناسب و قاطع را دارد.