بن کارت نان؛ راهی تازه برای هدفمندسازی یارانه‌ها و ساماندهی بازار نان

به گزارش اطلاعات نیوز، طرح «بن کارت نان» به‌عنوان یک راهکار جدید برای هدفمندسازی یارانه‌ها و ساماندهی نظام توزیع آرد و نان در ایران مطرح شده است. این طرح با هدف کاهش هدررفت منابع، جلوگیری از قاچاق آرد و ارتقای کیفیت نان به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار طراحی شده است. در این گزارش تحلیلی، ابعاد مختلف این طرح از جمله ضرورت، مزایا، چالش‌ها و تجربیات گذشته بررسی می‌شود.

در حال حاضر، دولت سالانه حدود ۲۵۰ هزار میلیارد تومان یارانه برای نان پرداخت می‌کند، اما این یارانه‌ها به‌صورت غیرمستقیم و از طریق نانوایی‌ها به دست مصرف‌کنندگان می‌رسد. این روش باعث شده است که نه مردم، نه نانوایان و نه دولت از وضعیت موجود رضایت نداشته باشند. محمدجواد کرمی، رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران، این وضعیت را ناکارآمد دانسته و اجرای طرح‌هایی مانند «بن کارت نان» را بهترین راهکار برای ساماندهی این بخش می‌داند.

در صورت اجرای این طرح، دولت یارانه نان را به‌صورت مستقیم به مصرف‌کنندگان نهایی پرداخت می‌کند. مردم با استفاده از بن کارت نان می‌توانند نان را با قیمت مصوب خریداری کنند و مابه‌التفاوت قیمت واقعی و مصوب توسط دولت به حساب نانوایان واریز می‌شود. این روش مشابه طرح کالابرگ الکترونیکی است که در سال‌های اخیر در برخی اقلام دیگر اجرا شده است.

مزایای طرح بن کارت نان

– هدفمندسازی یارانه‌ها: با پرداخت یارانه به‌صورت مستقیم به مصرف‌کنندگان، امکان تخصیص منابع به گروه‌های هدف فراهم می‌شود و از پرداخت یارانه به اقشار غیرنیاز جلوگیری می‌شود.

-کاهش قاچاق آرد: با شفاف‌سازی توزیع آرد و نظارت بر مصرف آن، امکان قاچاق آرد کاهش می‌یابد و منابع به‌صورت بهینه‌تری مصرف می‌شوند.

-ارتقای کیفیت نان: با پرداخت یارانه به نانوایان بر اساس کیفیت نان تولیدی، انگیزه‌ای برای بهبود کیفیت نان ایجاد می‌شود.

-شفافیت در توزیع منابع: استفاده از سیستم‌های الکترونیکی مانند بن کارت نان، امکان نظارت دقیق بر توزیع منابع را فراهم می‌کند و از هدررفت منابع جلوگیری می‌شود.

در سال ۱۴۰۱، طرح هوشمندسازی گندم، آرد و نان با هدف کنترل و نظارت بر توزیع آرد و نان اجرا شد، اما به دلیل مشکلات اجرایی و زیرساختی، نتایج مطلوبی به‌دنبال نداشت. این تجربه نشان داد که برای اجرای موفق طرح‌های مشابه، نیاز به برنامه‌ریزی دقیق و آمادگی زیرساخت‌ها ضروری است.

به گزارش ایمنا، طرح بن کارت نان می‌تواند گامی مؤثر در راستای هدفمندسازی یارانه‌ها و ساماندهی نظام توزیع آرد و نان باشد. با توجه به مزایای این طرح، ضروری است که دولت با برنامه‌ریزی دقیق و همکاری نهادهای مرتبط، زیرساخت‌های لازم را فراهم کرده و طرح را به‌صورت آزمایشی در مناطق منتخب اجرا کند. ارزیابی نتایج این آزمایش‌ها می‌تواند در تصمیم‌گیری برای اجرای سراسری طرح مؤثر باشد.